به گزارش برق نیوز، دما در حال بالا رفتن است؛ این بار نه بهصورت استثنایی، بلکه بهعنوان یک روند ماندگار. اروپا، آمریکا، خاورمیانه و آسیا تقریباً هیچ منطقهای از موجهای گرمای فزاینده سالهای اخیر در امان نمانده است. نتیجه مستقیم این پدیده، روشن شدن سامانههای سرمایشی در میلیونها خانه، اداره و کارخانه است و این یعنی فشاری بیسابقه بر شبکه برق در ساعات اوج مصرف. در چنین شرایطی، مدیریت بار از یک گزینه فنی به یک مأموریت حیاتی ارتقا یافته است؛ مأموریتی که شرکتهای برق پیشروی جهان، آن را با ترکیبی از فناوری، اقتصاد و ارتباطات به اجرا درآوردهاند.
پنج راهکار اصلی شرکتهای برق جهان
تجربه بینالمللی نشان میدهد که موفقیت در مدیریت پیک بار، حاصل یک برنامه منسجم و استفاده همزمان از چند ابزار مؤثر است:
۱. برنامههای پاسخگویی بار
شرکتهای برق، مشترکان صنعتی، تجاری و حتی خانگی را با مشوقهای مالی ترغیب میکنند تا در ساعات اوج، مصرف خود را کاهش دهند یا به ساعات دیگر منتقل کنند. پرداخت مشوق به مشترکان، در بسیاری از مواقع کمهزینهتر از توسعه فوری ظرفیت تولید برق است.
۲. تعرفههای زمانمند
در ساعات اوج، قیمت برق بالاتر و در ساعات کمباری پایینتر تعیین میشود. این تفاوت قیمت باعث میشود بخشی از مصرف بهصورت طبیعی به ساعات دیگر منتقل شود و فشار بر شبکه کاهش یابد.
۳. استفاده از هوش مصنوعی
سامانههای هوشمند با تحلیل دادههای هواشناسی، سوابق مصرف و وضعیت شبکه، اوج بار را چند ساعت یا حتی چند روز قبل پیشبینی میکنند. این قابلیت، امکان تصمیمگیری سریعتر و مدیریت بهتر شبکه را فراهم میسازد.
۴. سامانههای ذخیرهسازی انرژی
در ساعات کمباری، باتریها شارژ و در زمان اوج مصرف، برق ذخیرهشده به شبکه تزریق میشود. این روش به کاهش فشار لحظهای بر شبکه کمک میکند.
۵. اطلاعرسانی هدفمند
شرکتهای برق از طریق پیامک، اپلیکیشنها و شبکههای اجتماعی، از مشترکان درخواست میکنند در ساعات بحرانی مصرف برق را کاهش دهند. اطلاعرسانی بهموقع میتواند نقش مهمی در جلوگیری از خاموشیها داشته باشد.
تجربههایی که قابل توجه هستند
- در کالیفرنیا، اطلاعرسانی گسترده و اجرای برنامههای مدیریت مصرف در روزهای بسیار گرم، به کاهش خاموشیها کمک کرده است.
- در ژاپن، دولت و شرکتهای برق با دعوت به صرفهجویی داوطلبانه و مشارکت صنایع، توانستند پایداری شبکه را حفظ کنند.
- در استرالیا، باتریهای بزرگ و نیروگاههای مجازی برای کنترل پیک مصرف و متعادلسازی شبکه مورد استفاده قرار میگیرند.
فرصتهای پیشروی صنعت برق ایران
صنعت برق ایران نیز میتواند با استفاده از این تجربهها، مسیر مدیریت هوشمند بار را تقویت کند. مهمترین محورهای قابل اجرا عبارتاند از:
– توسعه برنامههای پاسخگویی بار برای صنایع، ادارات و مراکز تجاری
– استفاده گستردهتر از کنتورهای هوشمند برای مدیریت مصرف در ساعات اوج
– توسعه تعرفههای تشویقی برای انتقال مصرف به ساعات کمباری
– تقویت پویشهای رسانهای مانند «قرار همدلی ۲۵ درجه» با استفاده از دادههای لحظهای و اطلاعرسانی هدفمند
– بهکارگیری هوش مصنوعی برای پیشبینی بار و مدیریت شبکه در موجهای گرما
– سرمایهگذاری در سامانههای ذخیرهسازی انرژی در مناطق دارای اوج بار
تجربه جهانی نشان میدهد که در دوران موجهای گرما، مدیریت مصرف برق به اندازه توسعه نیروگاهها اهمیت دارد. شرکتهای موفق، بهجای اتکای صرف به افزایش تولید، با ترکیبی از فناوری، اطلاعرسانی، تعرفههای هوشمند و مشارکت مشترکان، پایداری شبکه را حفظ میکنند.
برای صنعت برق ایران نیز تقویت این رویکرد، یک ضرورت راهبردی است؛ ضرورتی که میتواند هزینههای توسعه را کاهش دهد، قابلیت اطمینان شبکه را افزایش دهد و تابآوری شبکه برق کشور را در برابر موجهای گرمای آینده تقویت کند.
منبع: برق نیوز