به گزارش برق نیوز، با وجود تنوع بالای محصولات موجود در بازار، تشخیص سیم و کابل استاندارد از محصولات بی‌کیفیت همیشه آسان نیست. گاهی دو کابل با ظاهر تقریباً یکسان، از نظر جنس هادی، ضخامت عایق، کیفیت مواد اولیه و میزان تحمل جریان الکتریکی تفاوت‌های قابل‌توجهی دارند؛ تفاوت‌هایی که ممکن است در زمان خرید به‌راحتی قابل تشخیص نباشند، اما در طول زمان پیامد‌های جدی به همراه داشته باشند.
اما سیم و کابل استاندارد را چگونه تشخیص دهیم؟ آیا بررسی نشان استاندارد روی محصول کافی است یا باید به مشخصات فنی، جنس هادی، سطح مقطع و اعتبار تولیدکننده نیز توجه کرد؟
آشنایی با چند نکته کلیدی پیش از خرید می‌تواند به شما کمک کند تا با اطمینان بیشتری محصول مناسب را انتخاب کنید و احتمال خرید سیم و کابل غیراستاندارد را کاهش دهید. در این مقاله، ۶ نکته مهم و کاربردی را بررسی می‌کنیم که هنگام خرید سیم و کابل باید بدانید.
۱. نشانه‌گذاری روی سیم را بخوانید
اولین بررسی، خواندن چاپ روی عایق است. سازندگان مطرح و شناخته شده مثل سیم و کابل یزد همیشه اطلاعات شناسایی محصول را روی آن درج می‌کنند. نبود هر یک از این علائم، یک هشدار جدی برای خریدار محسوب می‌شود.
- نام یا علامت تجاری سازنده
- علامت استاندارد
- کد مشخصۀ محصول
- تعداد رشته و سطح مقطع
- کد ۱۰ رقمی پروانۀ ساخت
خواندن حروف و اعداد روی کابل
کد مشخصه از حرف و عدد ساخته شده و جنس و ساختار کابل را نشان می‌دهد. مثلاً ۳×۲٫۵ یعنی سه رشته با سطح مقطع ۲٫۵ میلی‌متر مربع؛ اگر این عدد با بسته یا فاکتور نمی‌خواند، مشکوک شوید.
حرف اول: جنس هادی
حرف آخر: جنس روکش بیرونی
عدد اول: تعداد رشته
عدد دوم: سطح مقطع بر حسب میلی‌متر مربع
عدد انتهایی در کابل‌ها: سطح ولتاژ بر حسب کیلوولت
۲. کد ۱۰ رقمی پروانه را استعلام کنید
این کد را سازمان ملی استاندارد ایران به شرکت تولیدکننده اختصاص می‌دهد؛ یعنی روی همۀ محصولات یک کارخانه تکرار می‌شود و ممکن است روی سیم تقلبی هم چاپ شود. پس چاپ‌بودن کد کافی نیست.
چه از برند‌های معتبر از جمله کابل اعلام حریق یاقوت محصول مورد نیازتان را بخرید و چه برندی دیگر، کد را به ۱۰۰۰۱۵۱۷ پیامک کنید و پاسخ داده شده از سوی سازمان ملی استاندارد را با برچسب همان کلاف مقایسه کنید.
- نام محصول و برند
- تاریخ تولید
- استان و شهرستان محل تولید
- نوع استاندارد
- وضعیت اعتبار پروانۀ ساخت
اگر برند، محصول یا تاریخ تولید با پیامک نمی‌خواند یا پاسخی دریافت نکردید معمولاً بهتر است خرید را متوقف کنید.
۳. جنس هادی را بررسی کنید
هادی گران‌ترین جزء سیم است و بیشترین انگیزۀ سودجویان برای تقلب هم همین‌جاست. بهترین انتخاب برای هادی سیم و کابل، مس خالص آنیل‌شده است؛ اما برخی محصولات ارزان هادی روکش‌مسی (CCA) دارند که مغزش سفید است و مقاومتش از مس بیشتر است.
این تفاوت را روی نمونۀ هر برندی، با یک برش می‌توان دید.
آزمون برش و خراش
این آزمون چند دقیقه طول می‌کشد و فقط سیم‌چین و تیغ می‌خواهد.
۱- رشته‌ای را با سیم‌چین ببرید.
۲- سطح برش را با تیغ خراش دهید.
۳- رنگ مغز را ببینید؛ سفید به معنای هادی غیرمسی است.
۴- رشته را چند بار خم کنید؛ مس آنیل‌شده نمی‌شکند.
۵- سطح رشته را وارسی کنید؛ مس خوب براق است و لکۀ سیاه (اکسید) ندارد.
۴. سطح مقطع واقعی و مقاومت هادی را بسنجید
مس کمتر از جدول استاندارد، مقاومت را بالا می‌برد و نتیجه‌اش گرما و افت ولتاژ است؛ مس اضافه هم فقط قیمت را بالا می‌برد.
دقیق‌ترین راه، اندازه‌گیری مقاومت هادی در دمای ۲۰ درجه با میکرواهم‌متر طبق ISIRI ۳۰۸۴ یا BS EN ۶۰۲۲۸ است که در فروشگاه شدنی نیست. سطح مقطع لازم را هم طراحی برق پروژه تعیین می‌کند، نه قیمت.
اگر ابزار آزمایش ندارید با چند اقدام ساده می‌توانید به سطح مقطع واقعی نزدیک شوید. مثلاً اگر اعتماد کابل را برای پروژه‌ای بزرگ می‌خرید، حتی با وجود معتبر بودن این برند و اطمینان از کیفیت تولیدات آن به دلیل تست‌های آزمایشگاهی، باز هم می‌توانید خودتان گزارش آزمون همان سری ساخت را مطالبه کنید.
- تعداد رشته‌های سیم افشان را بشمارید.
- قطر یک رشته را با کولیس یا میکرومتر بسنجید.
- گزارش آزمون مقاومت هادی را از فروشنده بخواهید.
- برای پروژه‌های بزرگ می‌توانید نمونه را به آزمایشگاه بدهید.
۵. عایق و روکش را بررسی کنید
عایق کلفت و با ضخامت غیرعادی می‌تواند هادی نازک را پنهان کند. برای بررسی این فاکتور سیم را به صورت صاف ببرید و بخش برش خورده را نگاه کنید؛ هادی باید دقیقاً در مرکز باشد. از سایر نکات این بخش که باید به آنها توجه کنید:
- ضخامت یکنواخت عایق اطراف هادی
- نسبت متعارف ضخامت عایق به سطح مقطع
- سطح بیرونی صاف، بدون فرورفتگی و برجستگی
وزن زیاد، نشانۀ کیفیت نیست
سنگین‌تر بودن کلاف سیم لزوماً به معنای استفاده از مس بیشتر یا کیفیت بالاتر نیست؛ چون ضخامت و جنس عایق و روکش هم بر وزن نهایی تأثیر می‌گذارند. حتی ممکن است روکش ضخیم، نازک بودن هادی مسی را پنهان کند. بنابراین، وزن سیم را به‌تنهایی معیار استاندارد بودن آن قرار ندهید.
۶. ظاهر، انعطاف و بسته‌بندی را کنار هم ببینید
نشانه‌های ظاهری به‌تنهایی کافی نیستند، اما ناهمخوانی میان آنها معمولاً دلیل خوبی برای شک است. این موارد عبارتند از:
- برند روی بسته‌بندی هم‌خوان با نشانه‌گذاری روی سیم
- برچسب و طول مشخص روی کلاف یا قرقره
- انعطاف بدون ترک‌خوردگی روکش
سیم و کابل برق را از کجا بخریم؟
برای خرید مطمئن سیم و کابل برق، انتخاب مجموعه‌ای معتبر که اطلاعات فنی و محصولات متنوعی ارائه دهد، اهمیت زیادی دارد.
الکتریکی آنلاین (electricy.ir) با فراهم کردن بستری برای بررسی و خرید تجهیزات الکتریکی، اعتماد کابل (etemadcable.com) به‌عنوان تولیدکننده سیم و کابل‌های مسی و آلومینیومی، و یکتا لایت (yektalight.com) به‌عنوان مرجعی برای تهیه تجهیزات روشنایی و محصولات برقی، گزینه‌هایی هستند که می‌توانید برای آشنایی با محصولات، بررسی مشخصات و انتخاب متناسب با نیاز پروژه خود به آنها مراجعه کنید.
با مقایسه دقیق محصولات این مجموعه‌ها، مسیر انتخابی آگاهانه‌تر را طی کنید و برای تأمین تجهیزات موردنیاز پروژه خود، با اطمینان بیشتری تصمیم بگیرید.
منبع: برق نیوز